Trabzon Türküleri

Trabzon Türküleri ve halk müziği geleneği

Trabzon, Doğu Karadeniz'in merkezinde; kemençe ve horon geleneğinin en canlı yaşandığı yörelerden biridir. Of, Sürmene ve Akçaabat ilçeleri kendine özgü horon ve türkü varyantlarıyla anılır. Yöre; Laz ve Çepni kültürlerinin müzik belleğine yansıdığı çok sesli bir coğrafyadır.

Yörenin halk müziği kültürü

Trabzon müzik kültürü; horon oyunu, düğünler ve yayla şenlikleri etrafında örgütlenir. Kemençe horonun vazgeçilmez eşlikçisidir; ayakta veya oturarak icra edilen farklı kemençe türleri vardır.

Düğünlerde kemençe eşliğinde horon ve kolbastı oyunları yaygındır. Yazın yayla şenliklerinde tulum ve kemençe birlikte çalınır.

Öne çıkan ozanlar ve icracılar

Şemsi Yastıman Trabzon yöresinin tanınmış ozanlarındandır. Yörede ozan ve kemençeci geleneği canlıdır.

Kullanılan çalgılar

Trabzon yöresinde kemençe ve kaval temel çalgılardır. Kemençe horon ve kolbastı icrasının simge çalgısıdır; kaval yayla muhabbetlerinde kullanılır.

Bilinen türküler ve repertuar

Trabzon repertuarında horon, kolbastı, metelik ve uzun hava formları ağırlıktadır. "Of Be Of Be" gibi eserler yörenin tanınmış örneklerindendir.

Müzikal özellikler

Trabzon türkülerinde uşşak ve hüseyni makamları ağırlıklıdır. Horon havaları 7/16 veya 9/8 ritimle icra edilir. Kemençe icrasında hoplatma, çarpma ve çift tel teknikleri karakteristiktir.

Kolbastı ve metelik havalarında giriş seyri Dügâh-Neva aralığında şekillenir. Söyleyişte bükme ve süsleme teknikleri icracının yöresel kimliğini belirler.

Yörede öne çıkan temalar

Trabzon repertuarında doğa, horon, deniz ve yayla temaları baskındır. Horon ezgilerinde coşku ve dayanışma imgeleri yoğundur.

Aşk ve hasret temaları uzun havalarda; komşuluk ve aile imgeleri güzelleme formlarında işlenir.